De geschiedenis van de luchtvaarttechniek in België
Inleiding tot «een bepaalde geschiedenis van de luchtvaarttechniek in België»
We zijn een vereniging van oudgedienden uit de militaire en civiele luchtvaart. Nu we de honderdste verjaardag vieren van de luchtvaart in België, vonden we het interessant om onze leden en (via onze website) alle luchtvaartliefhebbers een ruim overzicht te bieden van onze luchtvaartgeschiedenis. Natuurlijk bestaan er over dit onderwerp al heel wat brochures en boeken. In talloze luchtvaarttijdschriften worden de 'zwaarder-dan-lucht' beschreven in de verschillende periodes van hun bestaan. We dachten echter een nieuwe benadering te hebben door dieper in te gaan op de Belgische inbreng in de verschillende domeinen van de luchtvaarttechnologie. Daarom hebben we getracht die ontwikkeling te plaatsen binnen de context van de vorderingen in de algemene luchtvaartwereld.
Het is echter onze bedoeling niet geweest om een compleet werk te realiseren, waarin alles zou staan wat op het vlak van de verwezenlijkingen in de luchtvaart gepresteerd werd. We moesten dus keuzes maken om een leidraad te vinden voor een -hopelijk- samenhangend verhaal.
Dit werk is tot stand gekomen dankzij de medewerking van een zeer groot aantal medewerkers en de toestemming die ze hebben willen geven om hun inlichtingen te gebruiken. We wensen hen hier daarvoor van harte te bedanken.
We willen ook in het bijzonder de verbeteraars en vertalers danken die een reusachtige opdracht hebben vervuld in het herlezen en vertalen, zowel naar vorm als naar inhoud.
Bekijken we even het onderwerp zelf.
Deze geschiedenis draait om vijf grote assen.
Een eerste deel is gewijd aan de oorsprong van de luchtvaart in België tot aan de Eerste Wereldoorlog. Een tweede deel beschrijft de ontwikkeling van de luchtvaart in zijn aanwending als gevechtstuig (jacht- en bombardementsvliegtuig). Een derde deel verhaalt de waarnemings- en verkenningsopdrachten, terwijl het vierde meer aandacht besteedt aan de bijzonderheden van het verticaal vliegen. Een laatste deel behandelt ten slotte de geschiedenis van de luchtvaartindustrie en de exploitatiefirma's.
We laten u hierna kennismaken met de inhoud van het eerste deel (in samenvatting).
Dit betekent concreet dat we a rato van één of twee hoofdstukken per magazine, we een aantal jaren aan de publicatie zullen moeten besteden…
Dit magazine vangt dus aan met het eerste hoofdstuk: «Van 'lichter' naar 'zwaarder' dan de lucht».
We wensen u veel leesplezier.
Aarzel niet om ons uw commentaar te geven, het gaat immers om een «open ended»-werk, vooral dan voor de publicatie op onze site.
Michel Mandl en Alphonse Dumoulin
Samenvatting
Deel I: Van de oorsprong tot aan de Eerste Wereldoorlog
Hoofdstuk 1: Van 'lichter' naar 'zwaarder' dan de lucht
De "lichter dan lucht"
Militaire toepassing van de luchtschepen
De Europese voolopers met hun rare machines
De eerste tuigen van de Belgische voortrekkers
Synthese
Hoofdstuk 2: Van Kitty Hawk naar de eerste grote luchtvaartmeeting
Van proeven met zwevers tot de eerste vlucht in Kitty Hawk
Frankrijk, bakermat van de luchtvaart in Europa
Glenn Curtiss, piloot en pionier, rivaal van de gebroeder Wright
De Grote Luchtvaartweek in Champagne
Hoofdstuk 3: Pierre de Caters, de onbetwistbare nummer een
Pierre de Caters ontdekt de luchtvaart
De eerste toestellen en vluchten van de baron
Pierre de Caters en de eerste onderneming voor luchtvaartconstructie
De zakenman en ambassadeur van de Belgische luchtvaart
Hoofdstuk 4: De andere pioniers
Daniel Kinet
Arthur Duray
Jan Olieslagers, pionier buiten categorie
Ridder Jules de Laminne
Hélène Dutrieu, een grote dame in de luchtvaart
Hoofdstuk 5: De verkenners
Charles van den Born en de eerste vluchten in Azië
Joseph Christiaens vliegt in Zuid-Afrika
Belgen in Congo
Victor de Jonckheere in de Verenigde Staten
Géo Mesdagh, demonstratiepiloot in Canada en de Verenigde Staten
Hoofdstuk 6: De Belgische vliegtuigbouwers
De gebroeders Tips, eerste Belgische ontwerpers van vliegtuigen
Alfred Lanser
Émile Allard en Léon de Brouckère
Maurice Franchomme
César Battaille
Hoofdstuk 7: Enkele concepten zonder toekomst
Walther Bulot en Eugène Debongnie
Nicolas Boel
Albert Van den Plas
Pierre Eich
Leopold Bothy
De "Venus" van Edouard Roofthooft
De Mistral van Leopold Arnal
De eendekker met kantelvleugels van Jean Batenburg
"de Hope vliegmachine"
De Mellander-vliegmachines
Hoofdstuk 8: Opkomst van het militair vliegwezen
Het militair vliegwezen en zijn prille begin in Europa
De eerste Belgische militaire vliegeniers
Georges Nelis, pionier en stichter van het militaire vliegwezen
Oprichting van de Compagnie van Vliegeniers
Resumé